Muzeum Lachów Sądeckich

Muzeum Lachów Sądeckich
 

W Podegrodziu - stolicy Lachów - powstało i mieści się Muzeum Lachów Sądeckich im. Zofii i Stanisława Chrząstowskich. Muzeum jest największą na Sądecczyźnie regionalną placówką tego typu powstałą ze zbiorów prywatnych. Podegrodzkie Muzeum zawdzięcza swoje istnienie etnograficznej i kolekcjonerskiej pasji państwa Chrząstowskich, którzy jeszcze przed wojną 1928-1930 r. osiedlili się w Podegrodziu. Pani Zofia pochodziła z. Płocka, była nauczycielką i bibliotekarką. Zmarła 1982 r. Pan Stanisław pochodził ze Lwowa, z zawodu był instruktorem rolnictwa, później pracował jako bibliotekarz. Zmarł w 1997 r.

Początek kolekcji etnograficznej to lata trzydzieste. Przy aprobacie i dużej pomocy mieszkańców Podegrodzia i sąsiednich wsi, zaczęto gromadzić stroje i hafty podegrodzkie, a po wojnie przedmioty użytku codziennego, sprzęty i narzędzia gospodarskie, sztukę ludową i obrzędową regionu. Do roku 1975 kolekcja była udostępniana zwiedzającym w starej zabytkowej chałupie Stanisława Migacza w Podegrodziu, a po rozebraniu tego obiektu na poddaszu prywatnego domu pp. Chrząstowskich. W 1975 roku kolekcja została przeniesiona do nowo wybudowanego Domu Kultury w Podegrodziu. W 1981 roku zbiory znajdujące się na wystawie w Domu Kultury w Podegrodziu zostały przez Zofię i Stanisława Chrząstowskich przekazane do Muzeum

 
Okręgowego w Nowym Sączu, pod warunkiem, że pozostaną w Podegrodziu. W 1991 roku uroczyście nadano placówce muzealnej imię Zofii i Stanisława Chrząstowskich. Nie bez znaczenia jest przy tworzeniu Muzeum przywiązanie Lachów do własnej tradycji, silne poczucie odrębności kulturowej i duma z przynależności do tej właśnie grupy. Podegrodzianie i mieszkańcy sąsiednich wsi zawsze czuli się i byli współtwórcami Muzeum.
Ekspozycja poświęcona jest tradycyjnej kulturze materialnej regionu lachowskiego: rolnictwu, wiejskim rzemiosłom takim jak: garncarstwo, kowalstwo, obróbka drewna i włókna. Prezentowana jest również współczesna sztuka ludowa oraz plastyka obrzędowa, związana z tradycyjnymi świętami rodzinnymi i dorocznymi: różdżki weselne, palmy wielkanocne, wieńce dożynkowe, szopki, gwiazdy kolędnicze, turonie, konik. Eksponowane są oryginalne świąteczne stroje podegrodzkie, na których można podziwiać do perfekcji doprowadzone zdobnictwo wiejskich ubiorów.
Wystawę etnograficzną w podegrodzkim Muzeum uzupełnia poświęcona przeszłości regionu ekspozycja archiwalnych zdjęć wiejskiego fotografa Wojciecha Migacza żyjącego w Gostwicy w latach 1874 - 1944-

Osobny zakres tematyczny prezentuje wystawa pt. "Archeologia Podegrodzia i okolic Nowego Sącza."
W podegrodzkim Muzeum odbywają się lekcje muzealne, pogadanki o kulturze i regionie, odgrywa ono także ważną rolę na regionalnej ścieżce edukacyjnej.
Zwiedzać Muzeum można w godzinach otwarcia Biblioteki Gminnej w Podegrodziu.

 



  mgr Maria Szewczyk